BUDOWA I CECHY CHARAKTERYSTYCZNE MRÓWEK OGRODOWYCH

Telefon: 502-994-993

Znane z pracowitości owady, często dźwigające nieproporcjonalne do wielkości swojego ciała ciężary mogą budzić podziw, dopóki nie wchodzą nam w drogę. Dzięki czemu mrówka może wykonać tak dużą pracę bez uszczerbku na zdrowiu? I dlaczego nie tak łatwo zabić mrówki? Przyjrzyjmy się ich biologii, aby lepiej to zrozumieć.

BUDOWA MRÓWEK OGRODOWYCH

Budowa mrówek, ich wielkość i barwa, może się różnić w zależności od gatunku. Mimo to każdy z blisko 100 gatunków sklasyfikowanych w Polsce ma wspólne cechy. Biorąc pod uwagę podstawową anatomię wyróżniamy następujące elementy:

  1. Głowa, a w niej:
    • Nieruchome, ledwie dostrzegalne oczy (nie występują u wszystkich gatunków) – pozwalające dostrzec ruch, ale nie dają mrówce dobrej widoczności
    • Czułki – pozwalające na odbieranie bodźców węchowych i smakowych oraz porozumiewanie się z innymi owadami swojego gatunku
    • Aparat gębowy – składający się z wargi dolnej i górnej, żuwaczek i pary szczęk – pozwala na przyjmowanie odżywczych roztworów
  2. Tułów – do którego przymocowane są odnóża
  3. Odwłok, który składa się z segmentów, łączy z tułowiem stylik.

Powyższe elementy są wspólne dla większości owadów. Istnieje jednak kilka drobiazgów, które wyróżniają mrówki.

Co czyni mrówki wyjątkowymi?

Tym co sprawia, że mrówki zyskują super moce są:

  • 250 tys. komórek mózgowych w malutkiej głowie
  • Wyczuwanie drgań za pomocą sensorów w odnóżach i kolanach
  • Zdolność interaktywnego uczenia
  • Chitynowy pancerzyk odpychający wodę – hydrofobowe właściwości pancerzyka pozwalają mrówce przejść krótkie dystanse po wodzie
  • Wyjątkowa elastyczność ciała.

LEGENDARNA SIŁA MRÓWKI

Legenda została potwierdzona naukowymi badaniami i obserwacjami. Uważa się, że niektóre osobniki mogą dźwigać ciężary nawet 100-krotnie większe niż masa ciała (przeważnie 5 – 20 razy cięższe). Co ciekawe, dzięki budowie odnóży, nie mają problemu z wspinaniem się z obciążeniem po pionowych powierzchniach.

Biorąc pod uwagę, że mrówki są w stanie przenieść ciężar kilkadziesiąt razy większy od masy ciała 17 dekagram mrówek mogłoby przynieść butelkę piwa – wynika z wyliczeń portalu Crazy Nauka

Zwalczanie mrówek ogrodowych

Ponieważ mrówki poruszają się szlakami, stosunkowo łatwo wytropić ich gniazdo. Dzięki temu zwalczanie mrówek ogrodowych nie stanowi problemu. Zabieg dezynsekcji wykonuje się za pomocą środków chemicznych zawartych w roztworze lub trutce. Nie zawsze jest jednak konieczne usuwanie całego gniazda. Czasami wystarczy posprzątać w domu i wysypać trochę soli na ich trasie, aby skutecznie zniechęcić mrówki do zachodzenia w nasze progi.

KIEDY MRÓWKI OGRODOWE STAJĄ SIĘ SZKODNIKAMI?

W ciepłe wiosenne dni, kiedy wszystko budzi się do życia, w naszych ogrodach poza roślinami pojawiają się rzesze owadów. Każde z nich spełnia swoją rolę, dopóki nie zdominuje środowiska lub nie dostanie się do domu. W takiej sytuacji pożyteczne skądinąd stworzenia stają się problemem. Dotyczy to również mrówek ogrodowych. Kiedy są one pożyteczne, a kiedy konieczna jest ich dezynsekcja?

MRÓWKI OGRODOWE – POŻYTECZNE OWADY CZY SZKODNIKI?

Mówiąc o mrówkach ogrodowych nie mamy na myśli konkretnego gatunku, ponieważ w relacjach owad – człowiek nie stanowi to większego znaczenia. Chodzi raczej o zwierzęta pojawiające się w naszym otoczeniu. W ogrodzie są one w pewnej ilości pożądane z kilku powodów:

  • Napowietrzają i spulchniają glebę
  • Niszczą larwy niektórych szkodników ogrodowych
  • Żywią się resztkami organicznymi
  • Odchodami wzbogacają glebę o istotne dla rozwoju roślin związki (m.in. azot i fosfor)
  • Pomagają w rozsiewaniu niektórych roślin

Z wyżej wymienionych powodów dezynsekcja mrówek ogrodowych nie zawsze jest konieczna. Ponieważ jednak są to owady silnie kolonizujące obszary często w pewnym momencie stają się szkodnikami.

Kiedy mrówki stają się problemem?

Rozróżniamy dwie sytuacje, kiedy plaga mrówek wymaga interwencji. Pierwsza ma miejsce wtedy, kiedy wkraczają do domu, gdzie nie spełniają żadnej roli społecznej. Z ogrodu mogą się dostać na naszej odzieży lub pod butami. Mogą również trafić na nęcący smak resztek, które doprowadzą je do naszego mieszkania.
Inna sytuacja to nadmierny rozwój kolonii. Trzeba mieć świadomość, że za budowę może odpowiadać kilka królowych, co pozwala na znaczący wzrost liczebności owadów.

Królowe mogą żyć nawet kilkanaście lat, a w czasie swojego życia wydać na świat kilka milionów potomków

Problem w takiej sytuacji wynika głównie z tego, że mrówki:

  • Często chronią mszyce, które są ogrodowymi szkodnikami
  • Mogą uszkadzać pędy młodych roślin
  • Przesuszają ziemię drążąc w niej tunele
  • Odkrywają korzenie roślin
  • Skutecznie uprzykrzają odpoczywanie na świeżym powietrzu

DEZYNSEKCJA MRÓWEK OGRODOWYCH

Rozwiązaniem problemu bywa interwencja specjalistycznej firmy, mająca na celu zredukowanie lub usunięcie kolonii. Odbywa się ona za pomocą właściwie dobranych środków usuwających realne zagrożenie. Przykładowo, jeśli problemem stały się mrówki pojawiające się w domu może nie być konieczności likwidowania całej kolonii. Jeśli natomiast w ogrodzie osiedlił się nadmiar szkodników, istnieje możliwość wyplenienia ich w zupełności, docierając do źródła problemu.

Mrówki jedzą cukier

LIKWIDACJA MRÓWEK FARAONEK WARSZAWA

Małe i wyjątkowo zadziorne mrówki zwane faraonkami dobrze przystosowały się do życia w Polsce. Co prawda panujące przez część roku mrozy powodują, że nie przetrwałyby one na dworze, ale wcale nie przeszkadza im to w podboju nowych terenów. Owady te zamieszkują bowiem ciepłe lokale użytkowe. Jak do nas przywędrowały i jak wygląda ich codzienne życie?

HISTORIA MRÓWEK FARAONEK W POLSCE

W naszym kraju pierwsze doniesienia o faraonkach pojawiły się pod koniec XIX w. Wówczas zanotowano ich obecność w Warszawie. Brak informacji o obecności w późniejszym okresie może sugerować, że zginęły one podczas wojennych pożarów. Nie przystosowane do życia w zimie nie poradziły sobie z mrozami w ruinach budynków. Ponowne wzmianki o nich pojawiły się w latach 50-tych XX w. Mogły ponownie trafić do Polski w paczkach, na statkach lub bagażu wracających do kraju rodaków. Tak czy inaczej, od tego momentu, zadomowiły się na dobre.

ŻYCIE MRÓWEK FARAONA

Owady te prowadzą intensywne i ekspansywne życie. Począwszy od założenia gniazda istnieje widoczna hierarchia w roju. Królowa odpowiada za składanie jaj. Robotnice tworzą również armię i mają za zadanie:

  • polować,
  • przynosić pożywienie do gniazda,
  • chronić je przed atakami.

W razie potrzeby robotnice są w stanie same założyć gniazdo i wyhodować nową królową. W gnieździe pojawiają się również samce, których rola sprowadza się do reprodukcji.

ŻYWIENIE MRÓWEK

Ten gatunek mrówek nie jest wybredny w doborze pożywienia. Wydaje się, że je dosłownie wszystko, przy czym maleńkie drobiny, których nie dostrzeże człowiek są dla nich sporym kąskiem, a drogę do większych źródeł pożywienia oznaczają feromonami. W menu faraonek znajdują się takie produkty jak:

  • wyroby mączne,
  • cukier,
  • żelatyna,
  • syropy,
  • miód,
  • sok z owoców,
  • napoje chłodzącymi,
  • tłuszcz,
  • martwe insekty,
  • a nawet syntetyczne tkaniny i guma

Ponieważ ich przysmakiem są jaja insektów, to w domu, w którym się znajdują nie ma problemu z pluskwami i innymi szkodnikami. W wypadku, gdy spotkają osłabionego owada, z przyjemnością go zaatakują dużą grupą pozostawiając jedynie pancerzyk.

Zwalczanie mrówek faraonek

Zwalczanie mrówek faraonek często jest skuteczne jedynie do pewnego stopnia. Wynika to z faktu, że nie wystarczy dotrzeć do królowej. Istnieje hipotetyczna szansa, że nawet jedna robotnica dysponująca zapłodnionym jajem, będzie w stanie odbudować kolonię. Dlatego zaleca się przeprowadzanie masowej dezynsekcji mrówek w opanowanym przez nie domu.

WYGLĄD I WARUNKI ŻYCIA MRÓWEK FARAONEK

Chociaż w kwestii pierwotnego pochodzenia mrówek faraona, potocznie zwanych faraonkami, występują pewne niezgodności, to naukowcy są zgodni, że ich naturalnym środowiskiem są ciepłe kraje o klimacie tropikalnym. Stąd świetnie odnalazły się w ocieplanych ludzkich domostwach. Dzięki doskonałym zdolnościom adaptacyjnym szybko podbijają nowe tereny o ile temperatura będzie im odpowiadała. Ponieważ polski klimat nie jest dla nich sprzyjający, gatunek ten chowa się w budynkach. Dzięki wyjątkowej płodności gniazdo faraonek może w ciągu kilku lat opanować wieżowiec.

WYGLĄD MRÓWEK FARAONA

Faraonki łatwo rozpoznać, ponieważ odróżniają się od większości mrówek barwą i wielkością. Mają zaledwie 2 mm długości (ok. 4 w wypadku królowych) i żółtawe wybarwienie. Małe oczy z kilkoma przyoczkami potrafią dostrzec ruch, ale nie zapewniają wysokiej jakości obrazu. Dzięki 12 segmentowym czułkom świetnie wyczuwają zapach, a także mogą się komunikować z innymi owadami.
Można spotkać uskrzydlone mrówki. Są to samce, których celem jest zapłodnienie samicy. Rójka odbywa się w gnieździe.

Optymalne warunki życia dla faraonek

W Ameryce Południowej mrówki te żyją w pustych pniach i gałązkach. Małe rozmiary pozwalają wcisnąć się niemal wszędzie. Z kolei w polskich warunkach optymalnymi są:

  • Ciepłe mieszkania
  • Wilgotne przestrzenie – najlepiej czują się przy wilgotności rzędu 80%.

Już temperatura poniżej 14 stopni powoduje spadek aktywności mrówek faraona.

DEZYNSEKCJA MRÓWEK FARAONEK

Ze względu na łączenie się kolonii wytępienie owadów nie należy do najłatwiejszych. W jednym bloku może znajdować się kilka gniazd. Optymalnym rozwiązaniem jest dezynsekcja mrówek faraonek na terenie całego budynku. Praktyka pokazuje jednak, że o ile nie jest to zarządzenie spółdzielni to bardzo ciężko namówić wszystkich sąsiadów do tego typu działań. W takiej sytuacji pozostaje znalezienie szlaku mrówek, wyłożenie trutki o opóźnionym działaniu i zabezpieczenie miejsca, przez które się dostają do domu. Jeśli istniało jedno gniazdo, zostanie ono wytrute. Jeśli jest ich więcej, mrówki nie mając dostępu przez stare wejście mogą przenieść się do innego mieszkania. Czasowo problem zostanie rozwiązany.